LinkedIn Twitter

Onderwijshuisvesting PO: nieuwe vraagstukken, risico’s en kansen

 
Onderwijshuisvesting primair onderwijs: omgaan met nieuwe vraagstukken, risico’s en kansen
Door ing. Marcel Blankvoort
Na een lange zomervakantie zijn de scholen weer begonnen. Ook mijn jongste dochter mag weer naar school. Het gebouw van haar basisschool is vorig jaar opgeleverd. Het is ontworpen met veel aandacht voor de inpassing van de onderwijskundige visie. Een prettige bijkomstigheid is dat alles nieuw is. Mede door de goede isolatie zal het onderhoud aan het gebouw tot een minimum beperkt blijven. Helaas geldt dit niet voor alle scholen. Veel schoolgebouwen kampen met achterstallig onderhoud. Het meest urgent zijn verbeteringen aan klimaatinstallaties, deuren en ramen en isolatie. 
Hiervoor zijn miljarden euro's nodig.

Per 1 januari 2015 wordt de verantwoordelijkheid voor buitenonderhoud en gebouwaanpassingen in het primair onderwijs (PO) overgeheveld van de gemeenten naar de schoolbesturen. Dan treedt de gewijzigde Wet op het primair onderwijs in werking. Met de resultaten van het ‘Onderzoek overheveling buitenonderhoud schoolgebouwen PO’ in gedachten, kan dit geen prettig vooruitzicht zijn.


Beeldmateriaal: Petra Appelhof

Nieuwe verantwoordelijkheden
Onderhoud van gebouwen is geen dagelijkse bezigheid van de gemiddelde schoolbestuurder. Niet vreemd dus dat bijna alle schoolbesturen aangeven ondersteuning nodig te hebben bij het proces en het opstellen van een meerjarenonderhoudsplanning. Ook stelt een meerderheid prijs op ondersteuning op bouwkundig, financieel en beleidsmatig vlak. Voor besturen van scholen met (veel) achterstallig gebouwonderhoud is de uitdaging extra pittig.

Staatssecretaris Mansveld van Infrastructuur en Milieu doet er nog een schepje bovenop, waardoor de besturen mogelijk meer geld kwijt zijn aan het onderhoud van schoolgebouwen. Wat is het geval? Een (basis)school moet voldoen aan de milieuregels in het Activiteitenbesluit milieubeheer en de Activiteitenregeling milieubeheer. Dit om nadelige gevolgen voor het milieu te voorkomen of zoveel mogelijk te beperken. Een van de milieuregels is het treffen van energiebesparende maatregelen. Tot 1 januari 2015 waren de gemeenten vrij in het bepalen van de te treffen maatregelen. De schoolbesturen krijgen te maken met een 'erkende maatregellijst' die wordt toegevoegd aan het Activiteitenbesluit milieubeheer.

Energiebesparende maatregelen
De staatssecretaris heeft de wijziging van het Activiteitenbesluit en van de Activiteitenregeling  onlangs gepubliceerd. Naar verwachting gaat de wijziging in de tweede helft van 2015 gelden. De sectorlijst voor scholen vermeldt energiebesparende maatregelen die zich binnen vijf jaar terugverdienen en is bedoeld als hulpmiddel. Voorbeelden zijn:

  • Maatregelen met betrekking tot de gebouwschil: isoleren spouwmuur;
  • Maatregelen met betrekking tot ruimteventilatie: beperken draaiuren ventilatiesysteem, warmteterugwinning;
  • Maatregelen met betrekking tot ruimte- en buitenverlichting: verlagen aantal branduren, toepassen energiezuinige verlichting;
  • Maatregelen aan de stookinstallatie: toepassen energiezuinige warmteopwekking.

De gemeente voorziet in het toezicht op de naleving van de milieuregels. In juli 2014 hebben de staatssecretaris en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten alle gemeentebesturen en gemeenteraden een brief gestuurd waarin ze het belang van energiebesparende maatregelen benadrukken. Hierin wordt tevens aangegeven dat de overheid meer prioriteit gaat geven aan het handhaven van de energiebesparing.

Risico’s beheersen en mogelijkheden benutten
Met de op 1 januari 2015 ingaande verantwoordelijkheid voor buitenonderhoud en gebouwaanpassingen én de voorgenomen wijziging van het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling pakken donkere wolken zich samen boven de schoolbesturen. Ze worden dubbel geraakt: het verplichte onderhoud aan schoolgebouwen komt extra in de belangstelling te staan door de verplichting om energiebesparende maatregelen te treffen.

Laat u vooral niet verrassen door (verborgen) gebreken, bijvoorbeeld als gevolg van achterstallig onderhoud van schoolgebouwen. Maak hierover goede afspraken met de gemeente. Die is trouwens nu al verplicht om energiebesparende maatregelen aan schoolgebouwen te treffen. De komende wijzigingen van het Activiteitenbesluit en Activiteitenregeling brengen hier geen verandering in. Verder zijn de voorgestelde erkende energiebesparingsmaatregelen niet verplicht. Er zijn andere maatregelen waarmee u eveneens het beoogde doel - verminderen van broeikasgasemissies en luchtverontreiniging - bereikt. Effectiever, energiezuiniger en goedkoper. In dit proces is goede voorlichting van grote waarde. De adviseurs van DPA Cauberg-Huygen helpen u graag om risico's in het vastgoedonderhoud te beheersen en om de mogelijkheden voor energiebesparing te benutten.