Nieuwbouw Orbis Medical Park: Patiënt centraal in ‘healing environment’ Het Maaslandziekenhuis is gesitueerd tussen Sittard en Geleen en maakt deel uit van het Orbis Medical Park. Naast het ziekenhuis verscheen een zorgboulevard met het Prins Claus Centrum en een centrum voor herstel en revalidatie, bestaande uit een verblijfs- en een paramedisch centrum.
Bij dit gebouw is gekozen voor een lineaire structuur, waarbij de as wordt gevormd door een centrale overdekte ‘straat’ (atrium). Hieraan grenzen alle directe publiek- en patiëntgerichte functies. Deze straat is een overdekt ‘openbaar’ gebied en biedt tevens mogelijkheden tot uit-breiding in de toekomst, maar ook tot ‘inbreiding’, zonder concessies te hoeven doen aan de onderlinge relatie tussen de functionele centra. Het atrium heeft een vrije hoogte van circa 27 meter, waarbij twee gevels volledig in glas zijn uitgevoerd. In het atrium zijn op diverse verdiepingen wachtruimten en werkplekken gesitueerd.
De opdrachtgever wilde werken aan een ‘grensoverschrijdend geïntegreerd zorgcircuit’ dat zich richt op het integrale zorgproces waarbij de patiënt centraal staat. Binnen de ontwikkeling van het nieuwe ziekenhuis moest bovendien gestreefd worden naar een situatie waarin de faciliteit op het moment van ingebruikname optimaal voldoet aan het actuele zorgconcept.
Onze advisering Voordat werd overgegaan tot vormgeving van de gebouwen is, in nauwe samenwerking met opdrachtgever, conceptontwikkelaar en bouwkostendeskundige, een gebouwtechnologisch plan ontwikkeld dat inspeelt op de ambities in het teken van het ziekenhuis van de 21ste eeuw. Pas ná afronding van het programma van eisen konden de architect en het team van adviseurs het ontwerp verder verfijnen. Dit betekende dat de voorbereidende fase van conceptontwikkeling niet belemmerd werd door te vroegtijdig gecreëerde – in deze fase overbodige – structuren. Maar het betekende ook dat tot op een zeer laat moment nog wijzigingen moesten kunnen worden doorgevoerd. Daartoe werden aan het ontwerp eisen gesteld ten aanzien van initiële flexibiliteit (toewijzing functies aan gebouwdelen zo laat mogelijk in het bouwproces) en ombouwflexibiliteit (herplaatsen van functies, nadat het gebouw in gebruik is genomen, tegen zo laag mogelijke kosten).
Bouwfysica Onze advisering inzake de bouwfysische aspecten heeft zich met name gericht op dit overdekt ‘openbaar’ gebied. Met CFD-berekeningen is het toekomstige leefklimaat in het atrium bij de verschillende verblijfsgebieden beoordeeld. Beoordeeld zijn de temperatuurverdeling in horizontale en verticale richting alsmede de luchtstromingen onder zomerse klimaatomstandigheden. Daarnaast zijn berekeningen verricht naar de daglichttoetreding in patiëntenkamers en verpleegruimten grenzend aan het atrium. Aan de hand van een gelijkwaardigheidsberekening van het rekenpakket Adeline is aangetoond dat voor alle verblijfsruimten gesitueerd aan het atrium voldaan kan worden aan de eisen met betrekking tot de vereiste daglichttoetreding. Tevens is in het atrium en met name bij de verschillende verblijfsgebieden het akoestisch klimaat beoordeeld en geoptimaliseerd.
Geluidbeheersing Het ziekenhuis is gesitueerd op een geluidbelaste locatie (Westelijke Randweg en het spoor Maastricht-Sittard). De opbouw van de gevel is dusdanig gedimensioneerd dat in de patiëntenkamers geen hinder hiervan wordt ondervonden. Tot slot is veel aandacht besteed aan het voorkomen van hinder ten gevolge van trillingen/contactgeluid afkomstig van te plaatsen apparatuur (houtbewerkingapparatuur, MRI’s).
Installatietechniek Dochteronderneming Huygen Installatie Adviseurs was samen met collega Raadgevend Technisch Buro Van Heugten, verantwoordelijk voor de techniek en daardoor betrokken bij de ontwikkeling van het gebouwtechnologische concept en de energiesystemen. Belangrijk waren aspecten als energiezuinigheid en beperking van materiaalgebruik. Daarnaast hebben we speciale aandacht besteed aan toepassen van de laatste generatie informatietechnologiemiddelen.
Energiezuinig en duurzaamheid Initiatieven van de ontwikkelaars hebben er toe geleid dat kansen op het gebied van duurzaamheid in het ontwerp zijn geprojecteerd. De basis voor energiearm ontwerpen ligt voor een belangrijk deel in de structuur en vorm van de diverse bouwdelen. Een compacte bouwwijze en een aangepaste oriëntatie leveren energetische voordelen op. Naast de situatie en de massa-ordening moest de bouwfysische kwaliteit van de gebouwen een integratie met de klimaatinstallaties mogelijk maken. Door gebruik van al aanwezige energiebronnen werd het primaire energieverbruik verminderd.
Projectgegevens Opdrachtgever Orbis Medisch en Zorgconcern en Van Heugten
Architect Bonnema Architecten, Hardegarijp
Functie Ziekenhuis, onderdeel van Orbis Medical Park
Uitvoering Advies: start 2000. Oplevering: 3e kwartaal 2008
Bouwvolume Maaslandziekenhuis 70.000 m2 Prins Claus Centrum 7.000 m2 Centrum Revalidatie Herstel 9.000 m2 Service & Dienstengebouw 17.000 m2 Ambulancepost GGD 700 m2 Parkeergarage 35.000 m2
Bouwsom € 380.000.000,-, waarvan € 30.000.000,- W-/E-/T-techniek
